Tittelen spelar på det latinske uttrykket persona non grata, som tyder ein uønskt person. Dette oppsummerer lagnaden til hovudpersonen på ein perfekt og tragikomisk måte.
Sjuandeklassingen Nils er ein proff flyttefugl. Han bryt opp for åttande gong fordi mora jaktar på frilansoppdrag. Med ein fråverande far og flytteesker som nattbord, tyr Nils til ein noko tvilsam overlevingsstrategi: Han lyg så det renn, alt for å bli skulen sin nye konge. Målet er heilt krystallklart – han skal bli ekstremt populær.
Strategien krasjlandar totalt under ein skulefest. Her fører elleville ablegøyer, væpna med vassballongar og dorullar, til totalt sosialt sjølvmord. I staden for å bli feira som ein helt, blir han fullstendig utfrosen av dei andre i klassen.
Akerlie brukar ein nysgjerrig eg-forteljar som dreg lesaren rett inn i det kaotiske og pinlege tankelivet til Nils. Språket er munnleg, sprekt og fullt av komiske kvardagsobservasjonar som treff målgruppa 9-13 år midt i blinken.
Romanen balansera perfekt mellom reint slapstick-kaos og det djupe alvoret som ligg i å kjenne seg einsam. Latteren sit laust, sjølv når Nils gjer dei mest håplause sosiale svalestupa sine. Tematisk handlar boka om det desperate behovet for å bli sett.
Gjennom karakterar som kompisen Bruno og klassevenninna Carmen viser teksten at ekte venskap ikkje blir bygd på fabelaktige lygner, men på å tora å drite seg ut og vera ærleg.
«Nils non grata» er ein hysterisk og vill samtidsroman. Akerlie skildrar skulegarden sitt sosiale spel med eit humoristisk skråblikk som tek brodden av det såre.
Boka gjev eit herleg, morosamt og innsiktsfullt bilete av moderne oppvekst og usikkerheit, og viser at det meste kan løysast med litt venskap, sjølvinnsikt og ein god porsjon humor.
